Kısa cevap: kimse bunu taahhüt edemez
"ChatGPT beni önerir mi?" sorusunun dürüst cevabı şudur: hiçbir sağlayıcı, hiçbir ajans ve hiçbir yazılım belirli bir asistanda önerilmeyi taahhüt edemez. ChatGPT, Gemini, Perplexity ve benzeri araçlar cevabı her seferinde yeniden üretir; kullandıkları kaynaklar da sürekli değişir. Size "şu kadar sürede şu asistan seni önerir" diyen birine ihtiyatla yaklaşın.
Ama bu, yapılabilecek bir şey olmadığı anlamına gelmez. Asistan yalnızca okuyabildiği metinden konuşur. Yapılacak iş, işletmenizin o metnin içinde yer almasını sağlamaktır: açık, makinenin okuyabildiği ve alıntılayabildiği bir biçimde.
Asistan "yakınımdaki iyi kuaför" sorusuna nasıl cevap veriyor?
Bir kullanıcı asistana "Bornova'da iyi bir kuaför bul" dediğinde, asistan gerçekten kapı kapı gezmez. Elindeki metinlere bakar:
- İşletmenin kendi sitesindeki yazılar,
- Siteyi tanımlayan yapısal veri,
- Google İşletme Profili'ndeki bilgiler,
- İşletmeden bahseden başka sayfalar.
Bu kaynaklardan biri boşsa, asistanın işletmeyi bilmesi için bir sebep kalmaz. Adı geçmeyen bir işletme, cevapta da geçmez.
Bir işletmeyi "alıntılanabilir" yapan nedir?
Asistanın işine yarayan metin, insanın da işine yarayan metindir. Şunlar fark yaratır:
- Hizmeti ve şehri söyleyen düz cümleler. "Bornova'da gelin saçı ve profesyonel makyaj yapıyoruz." Anahtar kelime yığını değil, okunabilir bir cümle.
- Gerçek bir soru-cevap bölümü. "Randevu gerekiyor mu?", "Otopark var mı?", "Hangi ürünleri kullanıyorsunuz?" gibi sorulara kısa ve net cevaplar.
- Her yerde aynı ad, adres ve telefon. Site, profil ve sosyal medya aynı bilgiyi vermeli; çelişki güveni azaltır.
- Görünür yorumlar. Gerçek müşteri yorumları, işletmenin ne yaptığını başka birinin ağzından anlatan metinlerdir.
- Net iletişim. Telefon, WhatsApp ve adres sayfada görünür olmalı; asistanın kullanıcıya verebileceği son adım budur.
Yapısal veriyi (LocalBusiness ve FAQPage) burada derinleştirmeyeceğim; kısaca şu kadar yeter: sayfanın arkasına, makinelerin okuyacağı biçimde "burası şu şehirde şu hizmeti veren bir işletmedir" diye yazılmış kısa bir etikettir. Vitrin AI siteleri bu etiketlerle yayına alınır.
"Önerilmek" ile "okunabilir olmak" arasındaki fark
Burada dürüst olmak gerekir. İşletmenizi okuyabilen bir asistan, onu önermek zorunda değildir; cevabı üretirken başka işletmeleri de değerlendirir. Ama okunamayan bir işletme için bu değerlendirme hiç başlamaz. Yani yapılabilecek şey bir sıra satın almak değil, değerlendirmeye girebilmektir.
Bu yüzden hiçbir sağlayıcı size "ChatGPT seni önerecek" diyemez. Söylenebilecek doğru cümle şudur: "Sitem, asistanların okuyup alıntılayabileceği biçimde kuruldu." Bu cümle savunulabilir; fazlası değil.
Yaygın bir yanlış anlama: asistana özel bir ayar yoktur
Piyasada "ChatGPT optimizasyonu" adı altında, sanki asistana özel bir kanaldan giriliyormuş gibi anlatılan hizmetler var. Gerçek şudur: asistanın işletmenize ayrılmış özel bir kapısı yoktur; o da herkes gibi sayfanızı okur. Yapılabilecek şey, sayfanın metnini açık yazmak ve arkasındaki tanımlayıcı etiketleri doğru kurmaktır. Bunun dışında kalan her vaat, ölçülemeyen bir sözdür.
Aynı sebeple "şu kadar sürede sonuç alırsınız" demek de doğru olmaz. Asistanın hangi kaynağı ne zaman kullandığını kimse önceden bilemez. Ölçülebilir olan tek şey şudur: sayfanız okunabilir mi, bilgiler tutarlı mı, sorulara net cevap veriyor mu? Bu üçü işletmenin kendi elindedir.
Neden şimdi önemli?
İnsanların bir kısmı artık klasik arama motoruna yazmak yerine doğrudan asistana soruyor. Gartner'ın basın bültenine (Şubat 2024) göre 2026'ya kadar klasik arama motoru kullanımının %25 azalması bekleniyor. Bu, "yalnızca Google'a bakayım" yaklaşımının tek başına yeterli olmadığı anlamına gelir.
Aynı zamanda klasik Google tarafı da geçerliliğini koruyor: dolu bir işletme profili, düzgün bir site ve tutarlı bilgiler yapay zeka görünürlüğü için de aynı ölçüde işe yarar. İkisi birbirinin alternatifi değildir; birinin yaptığı iş diğerine de yarar. Klasik taraftan başlamak isteyenler için Google'da çıkmıyorum rehberi daha uygun bir başlangıç olabilir.
Bir işletme sahibi ne yapmalı?
Üç madde:
- Siteniz varsa, hizmeti ve şehri söyleyen düz cümleler olduğundan emin olun.
- Google İşletme Profili'ni tamamlayın; asistanlar oradan da beslenir.
- İşletmenizin adını bir asistana sorun: "Şu semtte şu hizmeti veren işletmeler kimler?" Cevapta çıkıp çıkmadığınız, size neyin eksik olduğunu gösterir.
Bu üç maddeyi uyguladıktan sonra ölçebileceğiniz şey, asistanın cevabında işletmenizin geçip geçmediğidir. Asistanın tercihini yönlendiremezsiniz; ama görünürlüğünüzü ve okunabilirliğinizi iyileştirebilirsiniz. İkisi aynı şey değildir ve yalnızca ikincisi sizin elinizdedir.